MELATONINA. CUDOWNA CZĄSTECZKA
John Lieurance, ND
Melatonina nie tylko na sen – wsparcie w infekcjach, schorzeniach neurodegeneracyjnych, depresji, chorobach autoimmunologicznych, spowalnianiu procesów starzenia, chorobach serca i nowotworach
Tytuł oryginału: Melatonin. Miracle Molecule. Beyond sleep- fight infections, degenerative, neurologic disease, depression, autoimmunity, aging, heart disease& cancer
© Copyright 2021 – John Lieurance
All rights reserved
Przekład z języka angielskiego: Iwona Szopa
Redakcja i korekta: Dariusz Wróblewski
Projekt okładki: Bartosz Kusibab
PODZIĘKOWANIA
Książkę tę chciałbym zadedykować przede wszystkim mojej mamie Pameli, która zawsze mnie wspierała i we mnie wierzyła. Cieszę się, że ona również mogła odnieść ogromne korzyści ze stosowania wysokich dawek melatoniny.
Specjalne podziękowania należą się również dr. Russellowi Reiterowi, który większość swojej kariery poświęcił badaniu i rozpowszechnianiu wiedzy na temat melatoniny i jej funkcji, pragnąc pokazać, jak wielką rolę może ona odegrać w systemie opieki zdrowotnej. Dziękuję również dr. Frankowi Shallenbergerowi – bez jego sugestii raczej nie zacząłbym przyjmować dużych dawek melatoniny, a wówczas ta książka pewnie nigdy by nie powstała.
W tym miejscu chciałbym wyrazić wdzięczność wspomnianemu dr. Shallenbergerowi za jego wieloletnie, niestrudzone wysiłki na rzecz promowania różnych skutecznych i naturalnych strategii (między innymi z wykorzystaniem ozonu i melatoniny w wysokich dawkach), profesorowi Venkataramanujamowi Srinivasanowi za poświęcenie całego swojego życia badaniom nad odkrywaniem tajemnic melatoniny, a także moim kolegom i koleżankom z pracy – między innymi dr. Patrickowi Gentempo i jego żonie Lauri, dr. Joe Mercoli oraz dr. Danielowi Pompa. Dziękuję również moim pracownikom, w tym Sarah Carnigie, Candace Johnson, Irene Melendez, dr. Danielowi Kirschnerowi i innym osobom, które towarzyszyły mi podczas mojej podróży, służąc pomocą w rozpowszechnianiu wiedzy o melatoninie.
Na koniec chciałbym podziękować wszystkim, którzy mi zaufali i zdecydowali się na swoją własną przygodę z melatoniną, aby poprawić jakość swojego życia.
SPIS TREŚCI
1. Cudowna cząsteczka – wprowadzenie
2. Melatonina a stres psychiczny (emocjonalny)
3. W jaki sposób melatonina wspomaga mitochondria
5. Melatonina a układ odpornościowy
6. Melatonina a infekcje
7. Melatonina a choroby autoimmunologiczne
8. Melatonina a układ krążenia
9. Melatonina a hormony płciowe
10. Melatonina a choroby neurodegeneracyjne
11. Melatonina a zdrowe jelita
12. Melatonina a jet lag oraz zaburzenia cyklu snu i czuwania u pracowników zmianowych
13. Melatonina i jej wpływ na skórę
14. Melatonina – czynniki toksyczne
15. Zastosowanie melatoniny u dzieci
16. Zastosowanie melatoniny w przypadku osób chorych na cukrzycę
17. Melatonina a szyszynka
18. Dawkowanie ponadfizjologiczne
Rozdział 1
Cudowna cząsteczka – wprowadzenie
Melatonina, powszechnie nazywana hormonem snu lub hormonem ciemności, ma ogromne znaczenie, o którym ludzie wciąż niewiele wiedzą! Melatonina działa na sen, ale w tej książce dowiesz się, że działa ona przez całą dobę, chroniąc organizm. Wielu lekarzy słabo rozumie melatoninę, a społeczeństwu podawane są fałszywe lub wprowadzające w błąd informacje, np. że jej przyjmowanie w dużych dawkach jest niebezpieczne albo że organizm stanie się od niej zależny i przestanie produkować własną.
Rozmawiałem z czołowymi naukowcami na świecie i przeanalizowałem niemal wszystkie dostępne badania. Okazało się, że melatonina nie tylko jest bezpieczna w znacznie wyższych dawkach niż zwykle się zaleca, ale może ratować życie i działać na poziomie komórkowym w sposób, w jaki żaden inny związek nie potrafi. Zrozumiałem, że hormon ten ma wiele właściwości leczniczych wykraczających poza wspomaganie regenerującego snu.
W miarę jak naukowcy coraz głębiej badają melatoninę, odkrywają nowe jej zastosowania w leczeniu i zapobieganiu wielu chorobom. To sprawia, że badacze i lekarze zaczynają zwracać na nią uwagę.
Nie dziwi mnie, że ten cudowny związek został zignorowany przez współczesną medycynę. Wielkie koncerny farmaceutyczne usilnie starały się stworzyć związek chemiczny strukturalnie podobny do melatoniny, aby mieć możliwość jego opatentowania. Jednak nie odnieśli sukcesu – nawet niewielka zmiana w strukturze powoduje, że nie ma on już tak cudownych właściwości, jakie oferuje naturalna melatonina.
Żyjemy w świecie, w którym Big Pharma nie inwestuje w badania nad lekami mogącymi wyleczyć choroby, ani w związki „nieopatentowalne”, takie jak melatonina. Wolą ustalić długoterminowy harmonogram dawkowania, który zapewnia stały dopływ pieniędzy, utrzymuje cenę akcji na wysokim poziomie i zadowala akcjonariuszy. Jeśli szukasz cudownych związków, które mogą leczyć, zapobiegać chorobom i wspierać zdrowie, melatonina jest takim związkiem.
Big Pharma kontroluje teraz media, a cenzura dotycząca COVID-19 w USA osiągnęła szczyt. Nawet przy najnowszych badaniach pokazujących, że melatonina może ratować życie osób zakażonych COVID-19, informacje te zostały wyciszane. Sam byłem zmuszony do usunięcia publikacji przez FDA (amerykańska agencja rządowa odpowiedzialna za ochronę zdrowia publicznego poprzez regulowanie i nadzór nad żywnością, lekami, kosmetykami, urządzeniami medycznymi i produktami tytoniowymi (przyp. red.). oraz FTC. (niezależna agencja rządu Stanów Zjednoczonych, której główną misją jest egzekwowanie cywilnego (nie karnego) prawa antymonopolowego USA i promowanie ochrony konsumenta przez przeciwdziałanie niekonkurencyjnym działaniom organizacji trustowych – przyp. red.) Na mojej stronie MitoZen.com udostępniałem wiele danych naukowych dotyczących melatoniny i jej wpływu na infekcje wirusowe oraz COVID-19, wraz z wyjaśnieniem mechanizmów działania i linkami do czołowych szpitali, które podają dawki w setkach miligramów – ale poproszono mnie o ich zdjęcie. Odbierano w ten sposób ludziom dostęp do informacji, aby utrzymać uwagę mediów na szczepionkach, które były przedstawiane jako jedyne rozwiązanie pandemii.
Należy pamiętać, że szczepionki nie chronią przed zakażeniem COVID-19, a jedynie mogą zapobiec ciężkiemu przebiegowi choroby. Takie przypadki są stosunkowo rzadkie i dotyczą głównie osób starszych oraz z osłabioną odpornością. Rozdział 6 dokładnie wyjaśnia, jak melatonina może chronić przed tymi skutkami oraz przed innymi poważnymi i śmiertelnymi infekcjami, takimi jak EBOLA.
Melatonina może być skuteczniejszym rozwiązaniem niż szczepionki, przy zerowym ryzyku. Jednak ze względu na obecny system medyczny – oparty niestety na pieniądzach i polityce – nigdy nie ujrzy to światła dziennego. To od ciebie zależy, aby szukać informacji poza mainstreamowymi mediami, ocenić ryzyka związane ze szczepionkami, zrozumieć alternatywne opcje oraz potencjalne bezpieczeństwo i skuteczność opartą na latach badań. Ta książka ma na celu ujawnienie ukrytych korzyści melatoniny i pokazanie jej potencjału jako tego, co nazywam „cudowną cząsteczką”, a nie jedynie hormonem snu.
W tej książce przeanalizuję wszystkie badania i przedstawię własne spostrzeżenia dotyczące stosowania wysokich dawek melatoniny u moich pacjentów. Ale najpierw zacznijmy od tego, co wzbudziło moje zainteresowanie melatoniną i jej korzyściami.
.
Mój pierwszy kontakt z wysoką dawką melatoniny
Po raz pierwszy zetknąłem się z używaniem wyższych niż standardowe dawek melatoniny podczas dużej prezentacji w Fort Lauderdale w 2017 roku. Jeden z prelegentów omawiał wtedy stosowanie melatoniny w ekstremalnie wysokich dawkach. Lekarz siedzący obok mnie powiedział, że to jedna z najbardziej ekscytujących klinicznych wskazówek, jakie poznał ostatnio, i że zaczął stosować wysokie dawki melatoniny u swoich pacjentów w swojej klinice. To przykuło moją uwagę!
Krótko potem odbywałem staż u dr. Franka Shallenbergera w Reno w Nevadzie i byłem w szoku, widząc, jak dr Shallenberger stosuje setki miligramów melatoniny u swoich pacjentów onkologicznych, a także w wielu przypadkach neurologicznych, takich jak choroba Alzheimera, Parkinsona czy urazy mózgu (TBI – traumatic brain injuries). [1][2][3]
Sam cierpiałem na uraz mózgu spowodowany przewlekłą boreliozą i chorobą wywołaną przez pleśń, i postanowiłem zostać pacjentem dr. Shallenbergera podczas stażu.
Miałem problemy z dobieraniem odpowiednich słów podczas rozmowy, trudności z pamięcią i koncentracją. Dr Shellenberger przepisał mi 200 mg melatoniny, którą miałem przyjmować doustnie przed snem, aby złagodzić te objawy. Zasugerował mi nawet, że jeśli będę w stanie tolerować lek, powinienem na stałe zażywać 200 mg codziennie. Ale czy wówczas nie przespałbym całego dnia? Do tej kwestii wrócimy później.
W tym momencie rozpoczęła się moja podróż w odkrywaniu cudownych właściwości melatoniny! Im bardziej zagłębiałem się w badania nad melatoniną, tym bardziej się ekscytowałem – nie tylko dla siebie, ale także dla moich pacjentów.
Melatonina działa na najgłębszym poziomie komórkowym, co obejmuje zdolność komórki do wytwarzania „czystej” i wydajnej energii. Melatonina jest prawie jak rozgrywający w drużynie futbolu amerykańskiego. I wszyscy wiemy, co się dzieje, gdy ktoś ma świetnego rozgrywającego, jak Tampa Bay w 2021 roku. Albo co się dzieje, gdy rozgrywający zostaje powalony, a akcja zostaje przerwana.
Jeżeli nie rozumiesz futbolu, to wystarczy wiedzieć, że gra zaczyna się i kończy na tej pozycji.
Ale tutaj mówimy o swego rodzaju grze biologicznej – tej, która toczy się w naszych komórkach i o tym, kto jest kluczowym zawodnikiem, z melatoniną na pozycji rozgrywającego. Kiedy mówimy o chemii zachodzącej w każdej komórce twojego ciała, musimy wziąć pod uwagę spalanie glukozy w obecności tlenu. Proces ten jest sercem energii życia w organizmie i w każdej komórce.
Zagłębimy się w ten proces i zobaczymy, jak melatonina jest niezbędna, aby utrzymać ten „mechanizm” w porządku i w czystości, tak jak rozgrywający w futbolu kontroluje przebieg gry. [4]
Gdy zaczyna się rozważać niesamowite korzyści wykazane w badaniach przeprowadzonych w ciągu ostatnich dekad, trudno pojąć, dlaczego melatonina nie jest częściej stosowana w wielu schorzeniach. Dzięki zdolności melatoniny do regulowania organizmu i komórek na tak głębokim poziomie, jest to ważna molekuła w przypadku wielu chorób zakorzenionych w przewlekłym stanie zapalnym. Większość chorób ma swoje źródło w zapaleniu, które z kolei wynika z nieefektywnej produkcji energii na poziomie komórkowym. W tej książce dowiesz się, że słaba energia komórkowa prowadzi do nagromadzenia toksyn, co pozwala infekcjom szerzyć się bez kontroli.
Kiedy naukowcy zaczynali badać tę cudowną cząsteczkę, trudno było mi określić korzyści, jakie melatonina przynosi różnym organizmom, w tym ludziom. W rzeczywistości, gdy naukowcy po raz pierwszy badali melatoninę, nie znaleźli żadnych korzyści zdrowotnych. Nic dziwnego, skoro melatonina przede wszystkim chroni przed stresem, a podawana modelom zwierzęcym w normalnym, wolnym od stresu środowisku nie dawała żadnej różnicy. Innymi słowy, podawano melatoninę myszom żyjącym w Ritz Carlton (bez stresu) i nie zauważono znaczącej różnicy między grupą z melatoniną a grupą placebo. To głównie wynika z faktu, że melatonina chroni organizm na poziomie komórkowym przed stresem.
Dopiero gdy badacze zaczęli narażać zwierzęta na stres, cudowne właściwości lecznicze melatoniny zaczęły się ujawniać. Zwierzęta umieszczano w ciasnych rurkach z maleńkimi otworami na kilka godzin dziennie, aby zasymulować stresującą sytuację. Kiedy potem porównano grupę otrzymującą melatoninę, zauważono znaczące korzyści. Zwierzęta z melatoniną traciły mniej na wadze, żyły znacznie dłużej i unikały chorób w porównaniu z grupą, która jej nie otrzymywała.
Jeśli chcesz spowolnić proces starzenia, poprawić funkcjonowanie mózgu lub zmagasz się z chorobą wynikającą z nieefektywnej produkcji energii na poziomie komórkowym, prowadzącej do nadmiernego stanu zapalnego, ta książka jest dla ciebie. Zagłębimy się w to, jak melatonina może tłumić to zapalenie, inaczej nazywane „burzą cytokin”.
Z pracami Otto Warburga po raz pierwszy zetknąłem się pod koniec lat 90. Pracowałem wówczas nad ćwiczeniami z tlenoterapią, znane jako EWOT (ang. Exercise With Oxygen Therapy). Koncepcja ćwiczeń z tlenem została opracowana przez ucznia Warburga – dr. Van Ardena. Już w 1999 roku zalecałem jej stosowanie, tworząc kompletny przewodnik po terapii EWOT. Sam Otto Warburg otrzymał Nagrodę Nobla za odkrycie, że tlen i rak nie mogą współistnieć. Dzięki temu był on w stanie zrozumieć raka na znacznie głębszym poziomie niż ktokolwiek przed nim (więcej o dr. Otto w kolejnych rozdziałach).
Niedostateczne wydzielanie melatoniny może wpływać na te procesy komórkowe i zwiększać ryzyko wielu zaburzeń, w tym infekcji takich jak borelioza, grypa czy COVID-19, a także nowotworów i chorób autoimmunologicznych. [5] [6] [7] [8]
W dalszej części omówimy suplementy melatoniny oraz to, jak można je stosować, aby przywrócić optymalne zdrowie, chroniąc organizm przed oksydacją i stanem zapalnym na poziomie komórkowym.
Czym jest melatonina?
Ogólnie rzecz biorąc melatoninę nazywa się „hormonem ciemności” i jest ona naturalnie wytwarzana w naszym organizmie. Hormon ten jest magazynowany w szyszynce w ciągu dnia, a następnie uwalniany przez gruczoł w miarę zbliżania się nocy lub w momencie, gdy ciało jest wystawione na ciemność. [9] [10] [11]
Oprócz szyszynki, melatonina jest również wydzielana przez mitochondria we wszystkich komórkach ciała. Ponadto melatonina wytwarzana jest w jelitach w celu ochrony oraz wspierania zdrowia mikrobiomu. Część melatoniny produkowana jest także w płynach oka, zwanych cieczą wewnątrzgałkową. (Dwie główne substancje wypełniające wnętrze gałki ocznej, kluczowe dla jej funkcjonowania, kształtu oraz utrzymania prawidłowego ciśnienia śródgałkowego (IOP). Są to: ciecz wodnista (aqueous humor) oraz ciało szkliste (vitreous humor) – przyp. red)
Melatonina jest zasadniczo związkiem metoksyindolowym, który w normalnych warunkach środowiskowych podlega endogennemu rytmowi wydzielania. Oznacza to, że jej produkcja jest regulowana przez wewnętrzny rytm biologiczny organizmu, czyli rytm dobowy.
Endogenny rytm wydzielania melatoniny jest zsynchronizowany z cyklem jasnego światła w ciągu dnia oraz ciemności wieczorem i w nocy. Intensywność światła, na które jest wystawiony organizm, może synchronizować lub hamować produkcję melatoniny.
To jeszcze nie wszystko.
Na ilość i czas wydzielania melatoniny wpływa wiele czynników. Jądra nadskrzyżowaniowe w mózgu odgrywają kluczową rolę w ustalaniu ilości melatoniny wydzielanej w różnych porach dnia. Ponadto produkcja melatoniny dostosowuje się również do długości nocy lub ciemności, aby lepiej zsynchronizować się z porami roku.
Melatonina jest syntetyzowana z tryptofanu do serotoniny, która następnie przekształca się w melatoninę.
Poniżej schemat chemiczny.
Jaka jest podstawowa funkcja melatoniny?
Główną fizjologiczną funkcją melatoniny w cyklu snu i czuwania jest przekazywanie informacji o cyklicznej ekspozycji na światło i ciemność do wszystkich narządów, a w szczególności do mózgu. Informacje przekazywane przez melatoninę mogą być następnie wykorzystywane przez narządy do organizacji różnych funkcji, które reagują na zmiany fotoperiodu (okres oddziaływania światła na rośliny i zwierzęta w cyklu dobowym lub rocznym – przyp. red.), takich jak rytmy sezonowe.
Dzienna sekrecja melatoniny stanowi solidny mechanizm biochemiczny sygnalizujący noc. Mechanizm ten może być wykorzystywany przez tkanki i narządy do organizacji i regulacji rytmu dobowego. Melatonina dodatkowo stabilizuje i wzmacnia powiązanie rytmów dobowych z rytmem snu i czuwania oraz z temperaturą ciała. Organizacja rytmu dobowego kontroluje m.in. obronę antyoksydacyjną i odpornościową, regulację glukozy oraz hemostazę, które zależą od sygnałów biochemicznych przenoszonych przez melatoninę.
Melatonina wzbudza duże zainteresowanie jako środek terapeutyczny w różnych chorobach, szczególnie tych związanych z zaburzeniami snu. Można być zaskoczonym, jak wiele chorób jest powiązanych z niewystarczającą ilością snu. Ta cudowna cząsteczka posiada właściwości antyoksydacyjne, przeciwzapalne, chroniące śródbłonek naczyń oraz przeciwzakrzepowe.
To tylko przedsmak tego, co melatonina może robić. Więcej o funkcjach i korzyściach płynących z melatoniny dowiemy się w kolejnych rozdziałach książki.
Szyszynka jest głównym miejscem produkcji melatoniny. O samej szyszynce opowiem szczegółowo w rozdziale poświęconym temu gruczołowi.
Historia badań nad szyszynką
Pierwsze dowody na to, że szyszynka produkuje biologicznie aktywny hormon, dziś powszechnie znany jako melatonina, pojawiły się dzięki badaniom nad leczniczym potencjałem ekstraktów z tkanki szyszynki pochodzenia bydlęcego. Odkryto, że taki ekstrakt szyszynki mógł modyfikować pigmentację u żab, regulując agregację melaniny.
Melatonina otrzymała swoją nazwę ze względu na tę szczególną właściwość regulowania agregacji melaniny, co skłoniło badaczy do nadania jej tej nazwy. Wyniki te doprowadziły później do prób wykorzystania melatoniny w leczeniu bielactwa, co okazało się skuteczne. W rozdziale 13 zagłębimy się w ten temat. Badania te doprowadziły także do przypadkowego odkrycia właściwości melatoniny wspomagających sen. [19] [20] [21] [22]
Wydzielanie, uwalnianie i magazynowanie melatoniny
Melatonina jest głównym hormonem wydzielanym w szyszynce. Produkcja tego hormonu następuje w odpowiedzi na ciemność, co nadało jej nazwę „hormonu ciemności”. [23]
Melatonina powstaje z serotoniny – neuroprzekaźnika, który z kolei pochodzi od aminokwasu tryptofanu poprzez szereg reakcji enzymatycznych. Serotonina jest najpierw acetylowana w szyszynce, a następnie metylowana, co prowadzi do powstania melatoniny.
Ostatnie dwa etapy tego szlaku obejmują przekształcenie serotoniny w NAS (N-acetylosertoninę) przy udziale enzymu AANAT (arylalkylamine N-acetylotransferaza). Następnie NAS jest przekształcana w melatoninę przez enzym HIOMT (hydroksy-indol-O-metylotransferaza). [24] [25]
Cały proces rozpoczyna się dzięki sygnałom docierającym do szyszynki przez włókna postganglionowe, co prowadzi do produkcji i uwalniania serotoniny. Proces ten powoduje także wzrost produkcji cyklicznego AMP, aktywującego AANAT, co jest kluczowe dla wydzielania melatoniny.
Melatonina jest wydzielana do krwiobiegu, dzięki czemu może docierać do wszystkich tkanek. Szyszynka wydziela melatoninę głównie w obecności ciemności, natomiast ekspozycja na jasne światło hamuje ten proces, zmniejszając produkcję hormonu. [26] [27]
Unikalny wzorzec wydzielania melatoniny w nocy jest związany z aktywnością enzymu NAT, który działa jako enzym ograniczający szybkość reakcji – jego aktywność jest niska w ciągu dnia, a maksymalna w fazie ciemnej. Gdy poziom NAT jest wysoki, melatonina osiąga szczyt, i odwrotnie.
Jednak aktywność innego enzymu, metylotransferazy, odpowiedzialnego za konwersję serotoniny w melatoninę, nie podlega takiej regulacji zależnej od światła. Chociaż ciemność jest głównym czynnikiem warunkującym wydzielanie melatoniny, istnieją również inne czynniki wpływające na działanie metylotransferazy, które mogą decydować o ilości wydzielanej melatoniny w organizmie.
Zrozumienie roli bariery krew–mózg w produkcji melatoniny
Co ciekawe, szyszynka, mimo że w trakcie rozwoju embrionalnego jest częścią mózgu, znajduje się poza barierą krew-mózg. W rezultacie traci bezpośrednie połączenie z mózgiem czy ośrodkowym układem nerwowym. To wyjaśnia, dlaczego szyszynka musi polegać na stymulacji przez nerwy współczulne i serotoninę w regulacji produkcji melatoniny.
Fakt, że szyszynka znajduje się poza barierą krew-mózg, pozwala jej również na większe wchłanianie tryptofanu, co umożliwia zwiększoną produkcję melatoniny w odpowiedzi na ciemność. Ta „wolność” od bariery krew-mózg daje również względną ochronę melatoniny przed przedwczesnym rozkładem enzymatycznym, co prowadzi do 10-–20-krotnego wzrostu poziomu melatoniny.
Dokładną rolę bariery krew-mózg omówimy w późniejszych rozdziałach. Na tym etapie warto zrozumieć, że produkcja melatoniny jest częściowo niezależna od bariery krew-mózg dzięki unikalnemu położeniu szyszynki. [28]
W jaki sposób regulowane jest wydzielanie melatoniny?
Dzienny rytm produkcji melatoniny w szyszynce jest sterowany przez zegar biologiczny, czyli tzw. zegar cyrkadianowy. Zegar ten kontrolowany jest przez obszar mózgu zwany jądrem nadskrzyżowaniowym (ang. suprachiasmatic nuclei), w którym aktywne są geny zegarowe wykazujące ciągłą, rytmiczną oscylację w ciągu dnia.
Ta oscylacja jest synchronizowana z cyklem dnia i nocy poprzez promienie światła padające na siatkówkę oka. Jądra nadskrzyżowaniowe są połączone ze szyszynką poprzez złożoną ścieżkę, przebiegającą przez różne obszary mózgu i rdzeń kręgowy, aż do samej szyszynki.
W ciągu dnia jądra nadskrzyżowaniowe hamują wydzielanie melatoniny, wysyłając sygnały hamujące do szyszynki. Natomiast w nocy jądra te są mniej aktywne niż w ciągu dnia. W efekcie hamowanie w ciągu dnia zostaje zniesione, a szyszynka wznawia produkcję melatoniny z większą siłą.
Z tego wynika, że światło jest najważniejszym regulatorem produkcji melatoniny. Po pierwsze, ma zdolność do „resetowania” części mózgu – jąder nadskrzyżowaniowych – i kontrolowania czasu wydzielania melatoniny. Po drugie, ekspozycja ciała na światło, a dokładniej BRAK światła w biologicznej porze nocnej, zmniejsza wydzielanie melatoniny. [29]
Profil bezpieczeństwa i stosowanie melatoniny w leczeniu zaburzeń snu
Jeżeli wpiszesz w Google hasło „melatonina”, wiele stron, w tym WebMD, wymienia potencjalne skutki uboczne jej stosowania, takie jak zawroty głowy, ból głowy, nudności czy nadmierne pobudzenie. Jednak te wyniki pochodzą z badań, w których objawy te pojawiały się równie często w grupie placebo. To często wprowadza w błąd opinię publiczną i nie odzwierciedla prawdziwego potencjału działań niepożądanych melatoniny. Można więc się zastanawiać, czy nie jest to przypadkiem działanie wielkich koncernów farmaceutycznych mające zniechęcić ludzi do stosowania tego hormonu. [30]
W kontekście stosowania melatoniny jako suplementu wspomagającego sen, czas podania może być równie istotny co dawka. Badania pokazują, że podanie melatoniny bezpośrednio przed snem może nie być skuteczne, chyba że stosujemy wysokie dawki. Natomiast mniejsze dawki przyjmowane 2–4 godziny przed snem zwykle skuteczniej skracają czas zasypiania.
Czym jest czas zasypiania (ang. sleep latency)? To okres, który spędzamy, czekając na zaśnięcie po położeniu się do łóżka. Dłuższy czas zasypiania występuje często u osób z dużym stresem, depresją lub przewlekłym bólem, np. przy artretyzmie.
Stosowanie melatoniny wcześniej wieczorem, nawet w niskich dawkach, może skrócić ten czas i pozwolić zasnąć zaraz po położeniu się do łóżka. Wszystko zależy od tego, kiedy przyjmujesz melatoninę i jak dobrze synchronizujesz ją z wewnętrznym zegarem ciała. [31],[32],[33]
W przypadku wysokodawkowych preparatów, takich jak Sandman z 200 mg melatoniny, czas podania nie ma aż takiego znaczenia. Natomiast przy mniejszych dawkach warto rozważyć wcześniejsze przyjęcie.
Profil bezpieczeństwa melatoniny jest bardzo korzystny i znacznie lepszy niż w przypadku powszechnie stosowanych leków nasennych, w tym benzodiazepin czy zolpidemu. Melatonina nie wywołuje uzależnienia ani objawów odstawienia. Badania wykazały, że nawet dawki odpowiadające 150 000 mg dla osoby ważącej 68 kg nie miały efektu toksycznego. [34],[35],[36],[37]
Jaka jest różnica pomiędzy działaniem farmakologicznym a fizjologicznym melatoniny?
Trzeba jasno rozróżnić efekty fizjologiczne melatoniny produkowanej przez nasz własny organizm od efektów farmakologicznych uzyskiwanych dzięki melatoninie zewnętrznej.
„Dawka fizjologiczna” odnosi się do stężenia we krwi odpowiadającego naturalnemu nocnemu szczytowi melatoniny. Natomiast dawka farmakologiczna zwykle powoduje stężenia supranaturalne, czyli wyższe niż te naturalnie występujące w organizmie. Przy niskiej dawce melatoniny sygnał hormonalny jest wąski i może nie odzwierciedlać pełnych efektów naturalnej produkcji.
Dlatego wielu ekspertów zaleca stosowanie dawki supranaturalnej – takiej, która tworzy silniejszy sygnał hormonalny i może przynieść oczekiwane korzyści zarówno w zakresie snu, jak i innych parametrów zdrowotnych. [38],[39]
Wnioski
Melatonina to naprawdę wyjątkowy hormon – prawdopodobnie najważniejszy, jaki wytwarza nasz organizm. Jej terapeutyczne właściwości sięgają praktycznie każdej znanej choroby, a w tej książce przyjrzymy się wielu z nich. Przeanalizujemy bogaty dorobek badań naukowych, który przez lata pozwolił lepiej zrozumieć tę niezwykłą cząsteczkę i odkryć jej potencjalne korzyści dla zdrowia.
Melatonina jest prawdziwą „cudowną molekułą”: powstaje w każdej komórce naszego ciała, a także w niezwykłym gruczole – szyszynce. Teraz nadszedł czas, aby zgłębić wszystkie aspekty tego hormonu i zobaczyć, jak może pomagać nam być bardziej odpornymi na stres, zachować zdrowie i żyć dłużej z większą witalnością.